Genetyka to dziedzina medycyny zajmująca się badaniem dziedziczenia oraz zmian w materiale genetycznym człowieka. Obejmuje diagnostykę chorób uwarunkowanych genetycznie, analizę ryzyka ich wystąpienia oraz identyfikację mutacji mogących wpływać na zdrowie pacjenta i jego potomstwa. Genetyka medyczna odgrywa kluczową rolę w profilaktyce, diagnostyce prenatalnej, planowaniu rodziny oraz leczeniu wielu chorób rzadkich i onkologicznych.
Konsultacja pozwala na diagnostykę mutacji genetycznych odpowiedzialnych za choroby przekazywane z pokolenia na pokolenie oraz ocenę ryzyka ich wystąpienia u członków rodziny.
Analiza genów związanych z dziedzicznym ryzykiem rozwoju nowotworów, m.in. raka piersi, jajnika czy jelita grubego. Na podstawie uzyskanych wyników specjalista przygotowuje indywidualny plan profilaktyki oraz określa zalecaną częstotliwość badań kontrolnych.
Celem diagnostyki jest identyfikacja nieprawidłowości w materiale genetycznym prowadzących do zaburzeń rozwojowych, wad wrodzonych lub chorób metabolicznych.
Obejmuje interpretację testów przesiewowych i diagnostycznych w kierunku aberracji chromosomowych i wad genetycznych płodu.
Polega na ocenie wykrytych mutacji lub zmian chromosomowych w kontekście objawów klinicznych oraz ustaleniu ich znaczenia zdrowotnego.
Diagnostyka obejmuje analizę kariotypów obojga rodziców oraz badanie materiału z poronienia, co pozwala na identyfikację ewentualnych przyczyn genetycznych utraty ciąży. Badanie genetyczne zarodków – Polega na ocenie materiału genetycznego zarodków powstałych w procedurze in vitro w kierunku wad chromosomowych i chorób dziedzicznych.
Badania cytogenetyczne
CLARA – panel nosicielstwa chorób genetycznych
Diagnostyka preimplantacyjna zarodka (PGT)
Inwazyjne badania prenatalne
Kariotyp
NIPT
Panel – antykoncepcja i HTZ
Panel – choroby układu krążenia
Panel – niepłodność męska
Panel – niepłodność żeńska
Panel – poronienia nawracające
Kompleksowy panel predyspozycji nowotworowych (73 geny) – pozwala wykryć m.in. raka piersi/jajnika, nerki, układu pokarmowego, jelita, endometrium, płuca, prostaty, tarczycy, trzustki, żołądka, nowotwory endokrynne, czerniaka
Wykrywanie mutacji genów
Konsultacja genetyczna rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu rodzinnego i medycznego. Lekarz genetyk analizuje historię chorób w rodzinie, dotychczasowe wyniki badań oraz objawy pacjenta. Na tej podstawie może zalecić wykonanie badań genetycznych lub omówić już uzyskane wyniki, wyjaśniając ich znaczenie i możliwe konsekwencje zdrowotne.
Pierwsza konsultacja trwa zwykle do 30 minut – to czas potrzebny na analizę danych medycznych i omówienie wskazań do badań. Wizyty kontrolne są krótsze i trwają około 15-20 minut w zależności od złożoności przypadku.
Do genetyka warto zgłosić się, jeśli w rodzinie występowały choroby dziedziczne, poronienia, problemy z płodnością, wady wrodzone lub jeśli planujesz ciążę w późniejszym wieku. Konsultacja jest też zalecana przed rozpoczęciem procedury in vitro lub po uzyskaniu nieprawidłowych wyników badań prenatalnych.
Nie. Większość badań genetycznych jest całkowicie bezbolesna. Materiałem do analizy jest zwykle próbka krwi lub śliny, pobierana w prosty i nieinwazyjny sposób.
Tak.Genetyk diagnozuje również dzieci, szczególnie w przypadku podejrzenia chorób wrodzonych, zaburzeń rozwoju, autyzmu, opóźnienia wzrostu czy nieprawidłowych wyników badań przesiewowych.
Nie wszystkie choroby genetyczne są w pełni uleczalne, ale dzięki nowoczesnej diagnostyce i terapiom możliwe jest skuteczne łagodzenie objawów, poprawa jakości życia oraz zapobieganie powikłaniom.
Regularne konsultacje nie są konieczne dla wszystkich, ale zaleca się je osobom z potwierdzonymi mutacjami genetycznymi, planującym potomstwo lub objętym opieką onkologiczną. Kontrolne wizyty pomagają monitorować stan zdrowia i dostosowywać profilaktykę do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Poczytaj więcej