Rak szyjki macicy to jeden z częstszych nowotworów występujących u kobiet. Na wczesnym etapie jest wyleczalny w ponad 90% przypadków. Z tego powodu każda kobieta powinna regularnie wykonywać badania profilaktyczne: cytologię i test HPV HR.
Do niedawna podstawą profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce była cytologia klasyczna. Kobiety w wieku od 25 do 64 lat mogą wykonać to badanie bezpłatnie raz na trzy lata, a w przypadku obecności czynników ryzyka nawet raz w roku.
Od 25 marca 2025 roku obowiązuje nowe rozporządzenie ministra zdrowia, które wprowadza dodatkową ścieżkę profilaktyki opartą na nowoczesnych metodach diagnostycznych: teście HPV HR (wykrywającym obecność DNA wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka) oraz cytologii na podłożu płynnym LBC (ang. Liquid-Based Cytology).
Cytologię zaleca się wykonać po raz pierwszy jeszcze przed rozpoczęciem współżycia, jednak nie później niż w wieku 25 lat. Przy prawidłowych wynikach badanie powinno być powtarzane co 3 lata. W przypadku wykrycia nieprawidłowości lub występowania czynników ryzyka zaleca się częstsze kontrole – nawet raz w roku.
Badanie HPV HR wykonuje się u kobiet w wieku 25 do 64 lat. Jeśli wynik jest prawidłowy, badanie należy powtarzać co 5 lat. W przypadku wykrycia wirusa HPV diagnostykę uzupełnia się cytologią na podłożu płynnym, która umożliwia dokładniejszą ocenę komórek szyjki macicy. Podobnie jak w przypadku cytologii, przy obecności czynników ryzyka wskazane jest częstsze monitorowanie stanu zdrowia.
| Badanie | Wiek | Częstotliwość |
| Cytologia | Od 25 do 64 r.ż. | Co 3 lata (lub częściej, jeśli wskazane) |
| Test HPV | Od 25 do 64 r.ż. | Co 5 lat (lub częściej, jeśli wskazane) |
| Cytologia LBC | Od 25 do 64 r.ż. | Za każdym razem gdy występuje nieprawidłowy wynik HPV |
Pobranie materiału z szyjki macicy odbywa się w identyczny sposób we wszystkich dostępnych schematach postępowania, różni się natomiast sposób badania pobranego materiału.
Podczas badania HPV pobrany materiał trafia do specjalnego pojemnika z płynem transportowym, i zabezpiecza DNA wirusa do momentu analizy w laboratorium. Tam wykonywany jest test molekularny, który wykrywa obecność DNA wirusów HPV wysokiego ryzyka odpowiedzialnych za rozwój raka szyjki macicy.
W przypadku wyniku dodatniego testu na obecność wirusa HPV, nie ma konieczności ponownego zapraszania pacjentki na badanie cytologiczne. Próbka jest przechowywana i automatycznie poddawana badaniu LBC w laboratorium.
Cytologia płynna polega na bezpośrednim umieszczeniu pobranego materiału w pojemniku z płynem konserwującym. Następnie komórki rozprowadzane są mechanicznie cienką warstwą na powierzchni szkiełka mikroskopowego i poddawane analizie pod mikroskopem.
W klasycznym badaniu cytologicznym materiał komórkowy zostaje ręcznie cienko rozprowadzony na szkiełku podstawowym i natychmiast utrwalony w specjalnym płynie tworząc tzw. rozmaz cytologiczny. Tak przygotowany preparat jest następnie poddawany barwieniu, co umożliwia ocenę morfologii komórek pod mikroskopem.
Wiarygodność wyników jest niezwykle istotną kwestią, gdy mówimy o profilaktyce raka szyjki macicy, dlatego wybierając miejsce wykonania badań, warto zwrócić uwagę na ośrodki posiadające doświadczenie i poddające się regularnym kontrolom jakości potwierdzonymi certyfikatami.
W ramach Grupy INVICTA działają Medyczne Laboratoria Diagnostyczne, posiadające certyfikat Polskiego Centrum Akredytacji (PCA) na badania HPV HR. Dzięki temu możesz być pewna wyników swoich badań.
Pobranie wymazu do badania możliwe jest przy okazji wizyty u ginekologa, w każdej Klinice INVICTA. Jeśli pojawi się potrzeba przeprowadzenia cytologii płynnej, wykorzystamy pobrany wcześniej materiał, eliminując konieczność ponownego przyjazdu do Kliniki.
Kliniki INVICTA w Gdańsku i Warszawie są pełnoprawnymi realizatorami programu badań profilaktyki raka szyjki macicy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Dzięki temu pacjentki od 25 do 64 roku życia mogą bezproblemowo wykonać wszelkie badania na miejscu bez dodatkowych opłat i zbędnego oczekiwania.
Wynik otrzymasz w ciągu 10 dni od momentu pobrania materiału. Sprawdzisz go na internetowej platformie medipoint.pl. Szybko, wygodnie i bezpiecznie.
Aż 90% ankietowanych pacjentek poleciłoby wizytę u naszych ginekologów swoim znajomym, udzielając odpowiedzi na poziomie 9 lub 10 w skali od 0 do 10. To ogromne wyróżnienie, które motywuje nas do ciągłego polepszania usług dedykowanych kobietom.
Wystarczy, że wypełnisz formularz kontaktowy lub zadzwonisz na naszą Infolinię i wybierzesz dogodny termin wizyty. Jeśli zdecydujesz się na kontakt poprzez formularz, nasz konsultant zadzwoni do Ciebie i przekaże Ci wszystkie niezbędne informacje.
Badanie możesz przeprowadzić w jednej z 6 Klinik INVICTA: w Gdańsku, Warszawie, Wrocławiu, Bydgoszczy, Słupsku lub Gdyni.
Podczas wizyty lekarz poprosi Cię o zajęcie miejsca na fotelu ginekologicznym, a następnie delikatnie wprowadzi do pochwy wziernik, aby uwidocznić szyjkę macicy. Następnie, przy użyciu specjalnej, miękkiej szczoteczki, pobierze niewielką próbkę komórek z powierzchni oraz kanału szyjki macicy. Cała procedura potrwa zaledwie kilka–kilkanaście sekund.
Zespół zajmujący się profilaktyką raka szyjki macicy w Klinikach INVICTA to ginekolodzy, którzy mają za sobą nawet 20 lat aktywnej praktyki. Doświadczenie, indywidualne podejście do pacjentek i zaawansowana diagnostyka sprawiają, że badanie przebiega szybko, sprawnie i komfortowo.
Przeczytaj jak nas oceniają nasze pacjentki
Kliniki INVICTA w Gdańsku i Warszawie są realizatorami rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy finansowanego przez NFZ.
W Klinikach INVICTA gwarantujemy niezmiennie wysoki standard opieki, niezależnie od tego, czy wizyta realizowana jest prywatnie, czy w ramach NFZ. Konsultacja odbywa się w tym samym miejscu, a czas jej trwania jest taki sam jak przy wizycie płatnej. Pozwala to lekarzowi na dokładne zebranie wywiadu oraz pobranie wymazu.
Tak, badanie cytologiczne i test HPV są dostępne w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy finansowanego przez NFZ dla kobiet w wieku 25–64 lat. W Klinikach INVICTA badanie można bezpłatnie przeprowadzić w Gdańsku i Warszawie.
Nie, cytologia nie powinna boleć. Pobranie próbki komórek trwa zaledwie kilka sekund i może wiązać się z niewielkim dyskomfortem lub uczuciem ucisku, ale większość kobiet opisuje badanie jako bezbolesne.
Celem wprowadzonych zmian jest umożliwienie kobietom wykonywanie nowoczesnych badań przesiewowych, co przyczyni się do skuteczniejszego wykrywania choroby na jej bardzo wczesnym etapie oraz lepszej identyfikacji kobiet w grupie ryzyka rozwoju nowotworu.
Dodatni wynik testu HPV HR oznacza, że z tej samej próbki zostanie automatycznie wykonane badanie cytologii płynnej (LBC). Jeżeli zostaną wykryte zmiany na szyjce macicy, pacjentka jest kierowana do etapu pogłębionej diagnostyki.
W cytologii klasycznej materiał komórkowy jest ręcznie cienko rozprowadzany na szkiełku podstawowym i natychmiast utrwalany w specjalnym płynie – tworząc tzw. rozmaz cytologiczny. W cytologii płynnej, w pierwszej kolejności umieszcza się materiał w pojemniku z płynem konserwującym, a następnie komórki rozprowadzane są mechanicznie cienką warstwą na powierzchni szkiełka mikroskopowego.
Test HPV HR w połączeniu z cytologią płynną (LBC) cechuje się wyższą czułością i specyficznością niż klasyczna cytologia.
Nie, szczepienie przeciw HPV nie zwalnia z wykonywania regularnych badań cytologicznych. Chociaż szczepionka znacząco zmniejsza ryzyko infekcji, nie chroni przed wszystkimi typami wirusa i nie eliminuje ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy w 100%.
Nie zaleca się wykonywania cytologii ani testu HPV podczas miesiączki. Obecność krwi może utrudnić ocenę próbki i wpłynąć na wiarygodność wyników. Najlepszy czas na wykonanie badań to kilka dni po zakończeniu miesiączki, najlepiej między 10. a 20. dniem cyklu.
Przez 24 godziny przed pobraniem materiału do badań należy ograniczyć intensywne zabiegi pielęgnacyjne okolicy narządów płciowych z użyciem środków odkażających, aby nie wypłukiwać flory bakteryjnej (np. podczas irygacji) oraz zrezygnować ze współżycia płciowego.
Kobiety mogą przystąpić do pobrania wymazu w każdym dniu cyklu oprócz menstruacji.
Poczytaj więcej
