Kalendarz badań w ciąży

Wykonałaś test, który wskazuje na to, że jesteś w ciąży? Czas na pierwszą wizytę u ginekologa! Nie musisz się do niej szczególnie przygotowywać – spotkanie będzie miało na celu potwierdzenie ciąży, ocenę jej przebiegu oraz zaplanowanie dalszej opieki medycznej. Lekarz podczas wizyty przeprowadzi szczegółowy wywiad lekarski, wykona badania ginekologiczne i zleci badania laboratoryjne. Do gabinetu powinnaś zgłosić się między 7. a 8. tygodniem ciąży.

Obejrzyj odcinek podcastu „Eksperci o płodności” i posłuchaj, co lek. Beata Brzóska, ginekolog-położnik z Kliniki INVICTA w Gdańsku, mówi o badaniach prenatalnych:

U lekarza prowadzącego/położnej:

• USG (potwierdzające akcję serca płodu)
• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• badanie gruczołów sutkowych (z ewentualnym zaleceniem wykonania USG piersi)
• przekazanie informacji o możliwości wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie – test PAPP-A + wolne beta hCG wg FMF (The Fetal Medicine Foundation) wykonywany wraz z badaniem USG
• badanie cytologiczne
• ocena ryzyka ciążowego

W laboratorium:

• morfologia krwi obwodowej
• badanie ogólne moczu
• oznaczenie grupy krwi i czynnika RH
• stężenie glukozy we krwi na czczo
• badania infekcyjne – toksoplazmoza (przeciwciała IgG, IgM), różyczka (przeciwciała IgG, IgM, cytomegalia (przeciwciała IgG, IgM)
• antygen HBS, HBV, HCV i HIV, przeciwciała HCV
• test przesiewowy w kierunku kiły
• TSH

Jeśli istnieją wskazania – dodatkowo:

• parametry układu krzepnięcia (APTT, fibrynogen, INR)
• rozszerzone badania endokrynologiczne tarczycy (FT4, FT3, antyTPO, antyTPG)

Pierwsze tygodnie ciąży to także dobry czas, by udać się do stomatologa, który oceni stan zdrowia jamy ustnej i zaplanuje ewentualne leczenie. Nieleczone stany zapalne mogą zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu i niskiej masy urodzeniowej dziecka, a także mieć negatywny wpływ na Twoje zdrowie.

Pierwszy trymestr ciąży może być dla Ciebie wymagający pod wieloma względami. To czas, w którym zazwyczaj pojawiają się mdłości, huśtawki nastroju, zmęczenie i zawroty głowy. Na tym etapie ciąży powinnaś być dla siebie wyrozumiała i pozwolić sobie na odpoczynek. Nie zapomnij jednak o wykonaniu niezbędnych badań, które między 11.-14. tygodniem obejmują:

• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni);
• badanie prenatalne z krwi wg standardów FMF (białko PAPP-A i HCG);
• badanie USG genetyczne (wstępna ocena budowy płodu i jego wzrostu, oszacowanie ryzyka wystąpienia wad u dziecka, m.in. zespołu Downa, a także ocena ryzyka rozwoju preeklampsji i zahamowania wzrastania płodu)*;
• badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonane wcześniej;
• ocenę ryzyka ciążowego;
• ocenę ryzyka i nasilenia objawów depresji;
• morfologię krwi obwodowej;
• badanie moczu.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości w badaniach prenatalnych zalecana jest konsultacja genetyczna. Umożliwi ona lekarzowi prowadzącemu ciążę zaplanowanie odpowiedniego postępowania – jeszcze w okresie życia płodowego lub tuż po narodzinach dziecka.

*Badanie jest refundowane dla każdej pacjentki, niezależnie od wieku ciężarnej – koniecznie zapytaj swojego ginekologa o skierowanie do programu badań prenatalnych.

Drugi trymestr ciąży to czas, w którym powinnaś poczuć się nieco lepiej – hormony na tym etapie stabilizują się i działają wspierająco. W tym okresie ciąży warto, abyś udała się na wizytę lekarską dwa razy: między 15. a 20. tygodniem i między 21. a 26. tygodniem ciąży. Między 18. a 22. tygodniem ciąży zaplanuj wykonanie USG połówkowego. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia końcówka drugiego trymestru to także odpowiedni czas na rozpoczęcie edukacji przedporodowej.

U lekarza prowadzącego/położnej:

• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• badanie czystości pochwy – biocenoza
• badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonane wcześniej
• ocena ryzyka ciążowego

W laboratorium:

• morfologia krwi obwodowej
• badanie ogólne moczu

U lekarza prowadzącego/położnej:

• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• badanie USG prenatalne między 18. a 22. tygodniem ciąży (ocena budowy i anatomii płodu, jego wzrostu)**
• ocena czynności serca płodu (ew. jeśli istnieją wskazania echokardiografia serca płodu)
• badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonane wcześniej
• ocena ryzyka ciążowego
• rozpoczęcie edukacji przedporodowej – szkoła rodzenia, wybór położnej POZ

W laboratorium:

• badanie ogólne moczu
• badanie stężenia glukozy we krwi po doustnym podaniu 75 g glukozy (24-28 tydz.); trzykrotne oznaczenie stężenia glukozy: na czczo i po 1 oraz po 2 godz. od podania glukozy
• przeciwciała anty-RH u kobiet z RH(-)
• badanie w kierunku toksoplazmozy – u kobiet z ujemnym wynikiem w I-szym trymestrze, CMV (wirus cytomegalii)

**Badanie wykonywane w ramach programu badań prenatalnych dla każdej ciężarnej – udaj się ze skierowaniem do Twojego ginekologa.

Trzeci trymestr ciąży może być dla Ciebie równie wyczerpujący, jak pierwszy. Na tym etapie mogą pojawić się obrzęki nóg, żylaki, ból pleców, zgaga czy duszności. Harmonogram badań obejmuje w tym okresie trzy wizyty lekarskie, które mają na celu zarówno ocenę Twojego stanu zdrowia, jak i rozwoju maluszka. Wszystko po to, aby poród przebiegł bez większych komplikacji.

U lekarza prowadzącego/położnej:

• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• badanie USG III trymestru między 28. a 32. tygodniem ciąży***
• ocena czynności serca płodu
• badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonane wcześniej
• ocena ryzyka ciążowego

W laboratorium:

• morfologia krwi
• badanie ogólne moczu
• przeciwciała odpornościowe
• w razie wskazań – podanie globuliny anty-D (28-30 tydzień)

***Badanie wykonywane poza programem badań prenatalnych, jednak równie ważne, jak poprzednie badania.

U lekarza prowadzącego/położnej:

• obowiązkowa konsultacja u lekarza spec. położnictwa i ginekologii
• badanie położnicze
• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• ocena wymiarów miednicy
• pobranie wymazów z przedsionka pochwy i okolic odbytu (w kierunku paciorkowców B-hemolizujących)
• w razie wskazań USG Doppler (ocena przepływów krwi w macicy i łożysku)
• ocena czynności serca płodu
• ocena aktywności płodu
• badanie gruczołów sutkowych
• badanie cytologiczne, jeśli nie było wykonane wcześniej
• ocena ryzyka ciążowego
• ocena ryzyka i nasilenia objawów depresji

W laboratorium:

• morfologia krwi
• badanie ogólne moczu
• antygen HBs
• badanie w kierunku HIV
• w przypadku wskazań: VDRL, HCV

U lekarza prowadzącego/położnej:

• badanie położnicze
• badanie ginekologiczne we wzierniku i zestawione (lekarz używa dłoni)
• ocena czynności serca płodu
• ocena ruchów płodu
• badanie USG
• badanie KTG – raz w tygodniu przy prawidłowym USG i odczuwaniu ruchów płodu przez pacjentkę
• ocena ryzyka ciążowego

W Klinikach INVICTA czeka na Ciebie zespół ekspertów, którzy od 25 lat zajmują się pacjentkami w ciąży zarówno w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), jak i prywatnie. To wykwalifikowani specjaliści różnych dziedzin, których cechuje empatia i indywidualne podejście do pacjentek. Naszą ofertę wyróżnia także własne Laboratorium Diagnostyczne, w którym wykonasz wszystkie niezbędne badania. Dysponujemy również Laboratorium Genetycznym, które znalazło się wśród 10. najlepszych placówek tego typu na świecie.

1. J.S. Haas, R. A. Jackson, E. Fuentes-Afflick, A. L. Stewart, M. L. Dean, P. Brawarsky, G. Escobar, Changes in the health status of women during and after pregnancy, Journal of general internal medicine 20.1 (2005): 45-51
2. Allyse, M. A. Minear, E. Berson, S. Sridhar, M. Rote, A. Hung, S. Chandrasekharan, Non-invasive prenatal testing: a review of international implementation and challenges, International journal of women’s health (2015): 113-126