USG – ultrasonografia

Obrazuje płód trójwymiarowo, w czasie rzeczywistym. Wykonuje się pomiędzy 20-25 tygodniem ciąży. Daje możliwość dokładnego obejrzenia płodu z każdej strony, zaobserwowania uśmiechu, grymasu na twarzy. Najładniejsze obrazy twarzy uzyskuje się w 24 tygodniu ciąży. Dla celów diagnostycznych wykonane jest zawsze w połączeniu z USG położniczym standardowym.

USG 3D/4D jest najnowszą metodą ultrasonografii, która pozwala na całkowicie bezpieczną, a jednocześnie bardzo precyzyjną ocenę ciąży i przekazanie trójwymiarowego obrazu płodu (urodę dziecka, cechy jego wyglądu zewnętrznego, ocenę pod względem prawidłowości rozwoju) w czasie rzeczywistym (ruchy i zachowanie w łonie matki). W badaniu 3D/4D części anatomii dziecka mogą być znacznie dokładniej zbadane, zwłaszcza wygląd twarzy, rączek, nóżek, paluszków oraz narządów wewnętrznych. Jest to jeden z elementów wczesnego wykrywania wad wrodzonych płodu. Obraz można dowolnie obracać co daje niepowtarzalną możliwość obejrzenia płodu z każdej strony.

Funkcja “elektronicznego skalpela” umożliwia wirtualne cięcie uzyskanych obrazów w celu poznania szczegółów. Niektóre, zwłaszcza bardzo subtelne ruchy płodu, niemożliwe do zaobserwowania podczas konwencjonalnego badania USG 2D, np. uśmiech, ziewanie, teraz mogą być widziane nie tylko przez wytrawnego klinicystę, ale również przez oboje rodziców dziecka.

Badanie 3D/4D pozwala na nawiązanie szczególnej więzi emocjonalnej rodziców z dzieckiem jeszcze przed urodzeniem. W Klinice INVICTA lekarz wykonujący badanie zapisuje w pamięci ultrasonografu film z badania, a następnie nagrywa go na płycie DVD, którą otrzymują rodzice jako unikatową pozycję do rodzinnej wideoteki.

USG jamy brzusznej jest to jedno z bardziej powszechnych i niezbędnych dziś badań diagnostycznych. Przeprowadzane jest za pomocą aparatu zwanego ultrasonografem składającego się z sondy-głowicy (nadajnik i odbiornik fal ultradźwiękowych) oraz aparatu, który przetwarza odebrane sygnały w obraz. Fale ultradźwiękowe docierają do narządów wewnętrznych i po analizie komputerowej powstaje zarys badanego narządu na monitorze.

Na ekranie widać czarno-biały obraz pozwalający obserwować w czasie rzeczywistym kształt organów ale też ruchy – przemieszczanie się narządów w zależności od akcji oddechowej, tętnienie, fale perystaltyczne czy ruchy płodu. USG jamy brzusznej jest badaniem nieinwazyjnym, bezbolesnym i bezpiecznym (energia fali ultradźwiękowych jest niewielka więc możliwość uszkodzenia tkanek jest znikoma)

Pozwala na ocenę zawartości worka mosznowego: jąder, najądrzy, ich osłonek i obecności żylaków powrózka nasiennego. Powinno być wykonane w każdym przypadku bólu jąder, powiększenia moszny, wyczuwalnego guzka, wycieku z cewki moczowej. Przy braku jądra w worku mosznowym pozwala na ustalenie przyczyn tego stanu. Nie wymaga żadnego przygotowania. Badanie wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, jest bezbolesne, może być powtarzane wielokrotnie bez narażania pacjenta na szkodliwe promieniowanie.

Wykonywane jest między 11 a 14 tygodniem ciąży. Jest odpowiednie dla pacjentek w każdym wieku. Służy do wykrywania wczesnych wad genetycznych u płodu. Podczas badania lekarz określa przezierność karku (czyli wielkość przestrzeni płynowej w obrębie tkanki podskórnej na szyi płodu. W większości przypadków zespołu Downa i innych wad genetycznych przestrzeń ta jest zbyt szeroka) i obecność kości nosowej u płodu (w większości przypadków zespołu Downa kość nosowa jest krótka lub nie występuje wcale).

Badane są również inne parametry mogące świadczyć o wadach płodu. Lekarz wykonujący badanie USG I trymestru dokonuje oceny ryzyka choroby płodu na podstawie oceny wielu parametrów. Jeżeli ryzyko choroby płodu oszacowane w oparciu o te parametry jest podwyższone, kobiecie ciężarnej proponuje się dodatkowe badania, np. amniopunkcję, która wyklucza, lub potwierdza wady genetyczne płodu. Jeżeli ryzyko choroby płodu jest niskie, dalsze badania mogą nie być konieczne. Przeprowadzenie badania nie wymaga specjalnego przygotowania pacjentki.

Jest to metoda obrazowa badania z użyciem ultradźwięków. W diagnostyce chorób piersi zajmuje ona coraz ważniejsze miejsce, nie tylko ze względu na swą niewątpliwą wartość diagnostyczną ale również dlatego, że jest to metoda nieinwazyjna, bezbolesna i całkowicie bezpieczna (można ją stosować również u kobiet w ciąży i karmiących).

USG prenatalne wykonywane jest w 22 tygodniu ciąży. Jest ono odpowiednie dla pacjentek w każdym wieku. Służy do potwierdzenia dobrostanu płodu po 20 tygodniu ciąży. Obejmuje szczegółowe badanie wszystkich narządów (układu nerwowego, serca, klatki piersiowej, jamy brzusznej, kończyn itd.). Badanie wykonuje się sondą brzuszną, w trakcie badania oceniane są wszystkie narządy płodu, poszukując specyficznych objawów, mogących świadczyć o ryzyku choroby płodu.

Przeprowadzenie badania nie wymaga specjalnego przygotowania pacjentki.

USG położnicze 30-36 tydzień

Ocenia się położenie płodu – czy główkowe, czy miednicowe, łożysko stopień dojrzałości, pomiary płodu, waga płodu. Ocena płodu jest trudniejsza ze względu na to, że płód ma dobrze uwapnione żebra, które przysłaniają serce i płuca.

USG tarczycy jest jednym z podstawowych i niezbędnych badan tego narządu. Wykonywane jest przy pomocy aparatu zwanego ultrasonografem przy użyciu sondy liniowej wysokiej częstotliwości.

Ultrasonografia tarczycy ma bardzo dużą wartość poznawczą co związane jest w dużej mierze z powierzchownym położeniem narządu. Fale ultradźwiękowe swobodnie penetrują tarczycę umożliwiając ocenę zmian w jej miąższu. Dodatkowo badanie dopplerowskie kodowane kolorem umożliwia ocenę unaczynienia narządu lub poszczególnych zmian ogniskowych w jego obrębie.

Za pomocą ultrasonografii można określić topografię tarczycy, jej objętość, strukturę miąższu oraz rozpoznać zmiany rozlane ogniskowe (guzki) tarczycy.

USG ginekologiczne dopochwowe:

Wykonuje się sondą przezpochwową u kobiet, które współżyją. Umożliwia ono ocenę:

• narządu rodnego (macicy, jajników, szyjki macicy) pod kątem wielkości, położenia, struktur,
• ocenę owulacji,
• ocenę błony śluzowej macicy – endometrium.

USG ginekologiczne brzuszne:

Wykonuje się sondą brzuszną u kobiet, które nie współżyją, u dziewczynek. Służy ocenie narządu rodnego- macicy, jajników. Narząd rodny nie jest tak dobrze widoczny jak w USG dopochwowym.

• USG przy BACC

• USG węzłów chłonnych

• USG ślinianki

• USG tkanek miękkich

• USG powłok skórnych

• USG pachwiny

• USG układu moczowego

• USG szyi

• USG gruczołu krokowego – przezbrzuszne

• USG układu moczowego kobiety

Badanie USG, najczęściej wykonywane w wielu obszarach medycyny, umożliwia precyzyjną ocenę struktur wewnętrznych ciała bez konieczności inwazyjnych procedur. Od oceny narządów wewnętrznych, przez badanie rozwoju płodu, aż po diagnozowanie zmian nowotworowych, USG odgrywa kluczową rolę we wczesnym wykrywaniu i monitorowaniu różnorodnych schorzeń.

Zarówno badanie jamy brzusznej, pęcherza moczowego, jak i USG przezodbytnicze czy ocena przepływu krwi, stanowią często wykorzystywane aplikacje tej nieinwazyjnej technologii. Korzystając z głowicy ultrasonografu, lekarze mogą precyzyjnie analizować struktury anatomiczne, dokładnie diagnozować schorzenia oraz planować odpowiednie terapie.

W artykule przyglądaliśmy się z bliska zastosowaniom USG, zwracając uwagę na jego kluczową rolę w diagnostyce medycznej, a także na rozwój tej technologii w kontekście najnowszych osiągnięć medycyny.

Ultrasonografia opiera się na zjawisku odbicia fal od struktur wewnętrznych ciała, co pozwala na stworzenie precyzyjnych obrazów badanego obszaru. Wypełnienie pęcherza moczowego przed badaniem pęcherzowego USG umożliwia lepszą wizualizację narządów miednicy. Badanie to jest powszechnie stosowane w diagnostyce schorzeń układu moczowego oraz w monitorowaniu ciąży, gdzie znane jest jako USG ciąży.

W kontekście USG piersi, badanie to pozwala na wczesne wykrywanie zmian nowotworowych czy guzów, stanowiąc istotną część diagnostyki raka piersi obok innych badań, takich jak mammografia czy badania RTG.

W przypadku USG tarczycy, technika ta umożliwia dokładną ocenę struktury tego narządu, a także wykrywanie ewentualnych zmian patologicznych. Wskazania do wykonania badania ultrasonograficznego tarczycy obejmują między innymi podejrzenie wole guzkowe czy inne schorzenia tarczycy.

W diagnostyce serca wykorzystuje się USG serca, czyli echokardiografię, pozwalającą na ocenę struktury i funkcji serca, w tym komór, zastawek oraz przepływu krwi. Badanie to jest niezwykle przydatne w diagnostyce chorób sercowo-naczyniowych.

Obecnie ultrasonografia stanowi powszechne narzędzie w diagnostyce medycznej, uzupełniając inne metody obrazowania, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Przy wykorzystaniu badania dopplerowskiego, USG pozwala również na ocenę przepływu krwi w naczyniach, co ma znaczenie w diagnostyce chorób układu krążenia.

Podsumowując, USG odgrywa kluczową rolę w diagnostyce medycznej, umożliwiając precyzyjną ocenę struktur wewnętrznych ciała bez konieczności inwazyjnych procedur. W artykule przyjrzeliśmy się różnym aspektom zastosowań tej nieinwazyjnej technologii, od badania jamy brzusznej, przez ocenę tarczycy, serca, piersi, aż po monitorowanie ciąży, podkreślając jego istotną rolę w różnych dziedzinach medycyny.