Data aktualizacji: 18 sierpnia 2026
Data utworzenia: 24 lipca 2025
Przeczytasz w: 6 min
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) należy do najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową i stanowi jedną z przyczyn raka szyjki macicy. Dlatego tak ważna jest profilaktyka obejmująca m.in. szczepienia przeciwko wirusowi HPV, które należy wykonać między 9. a 14. rokiem życia. W 2025 roku Ministerstwo Zdrowia wprowadziło do programu profilaktyki raka szyjki macicy test HPV HR, który pozwoli skuteczniej wykrywać zmiany nowotworowe na wczesnym etapie rozwoju. Badanie jest bezpłatne i dostępne dla kobiet w wieku 25-64 lat.
Test HPV DNA HR to badanie molekularne, które wykrywa materiał genetyczny wirusa (DNA). W przeciwieństwie do tradycyjnej cytologii, która ocenia wygląd komórek, test HPV sprawdza, czy jest w nich obecny wirus, który może wywołać lub już wywołał stany przednowotworowe.
Wymaz z szyjki macicy jest pobierany na podłoże płynne, co umożliwia wykonanie testu molekularnego HPV HR i oceny mikroskopowej (LBC) z jednej próbki (triage). W przypadku ujemnego wyniku badania należy je powtórzyć za 5 lat. W przypadku dodatniego wyniku badania, z tej samej próbki, bez konieczności powtarzania wizyty, zostanie wykonana cytologia na podłożu płynnym (LBC). Jeśli cytologia wykryje zmiany na szyjce macicy, pacjentka zostanie skierowana na dodatkowe badania w ramach pogłębienia diagnostyki.
Zakażenie wirusem HPV nie musi prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. Większość infekcji HPV przebiega bezobjawowo i wygasza się samoistnie w ciągu 1-2 lat. Istnieje bowiem wiele typów wirusa brodawczaka ludzkiego i tylko niektóre z nich niosą za sobą ryzyko rozwoju nowotworu. Ze względu na to dzielimy je na wirusy HPV wysokiego ryzyka oraz HPV niskiego ryzyka.
Typy 16 i 18 są odpowiedzialne za ponad 70 proc. przypadków zachorowań na raka szyjki macicy. Zakażenie HPV 16 lub 18 może prowadzić również do innych nowotworów atakujących narządy kobiece, jak np. srom czy pochwa.
W Medycznych Laboratoriach Diagnostycznych INVICTA wykonasz badanie wykrywające 14 wysokoonkogennych typów wirusa HPV, w tym:
Badanie pomaga wykryć wywołujące raka szyjki macicy szczepy wirusa brodawczaka ludzkiego, zmniejszając ryzyko rozwoju choroby. Wczesne wykrycie infekcji pozwala zaplanować profilaktykę i przeciwdziałać powikłaniom.
Badanie charakteryzuje się wysoką skutecznością i możliwością ustalenia, jakim typem HPV jest zakażona dana osoba. To niezwykle ważne, szczególnie w przypadku HPV 16 i 18, które odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy.
Infekcja wirusem HPV nie dotyczy jednak wyłącznie pań – wirus dotyka również aktywnych seksualnie mężczyzn, prowadząc m.in. do nowotworów prącia czy odbytu. Regularne badania profilaktyczne pozwalają wykryć chorobę we wczesnym stadium, zwiększając szanse pacjenta na wyleczenie.
Badanie pomaga wykryć wywołujące raka szyjki macicy szczepy wirusa brodawczaka ludzkiego, zmniejszając ryzyko rozwoju choroby. Wczesne wykrycie infekcji pozwala zaplanować profilaktykę i przeciwdziałać powikłaniom.
Badanie charakteryzuje się wysoką skutecznością i możliwością ustalenia, jakim typem HPV jest zakażona dana osoba. To niezwykle ważne, szczególnie w przypadku HPV 16 i 18, które odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy.
Infekcja wirusem HPV nie dotyczy jednak wyłącznie pań – wirus dotyka również aktywnych seksualnie mężczyzn, prowadząc m.in. do nowotworów prącia czy odbytu. Regularne badania profilaktyczne pozwalają wykryć chorobę we wczesnym stadium, zwiększając szanse pacjenta na wyleczenie.
Od 1 sierpnia 2026 roku w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy finansowanego przez NFZ test HPV HR z genotypowaniem jest podstawowym badaniem przesiewowym. Zastąpił on cytologię klasyczną jako pierwszy etap diagnostyki.
Test HPV HR jest badaniem molekularnym, które wykrywa DNA lub RNA wysokoonkogennych typów wirusa HPV w wymazie z szyjki macicy. W przypadku dodatniego wyniku HPV HR z tej samej próbki wykonuje się cytologię na podłożu płynnym (LBC) – bez konieczności ponownego pobierania materiału.
Nowy schemat badań ma zwiększyć skuteczność profilaktyki raka szyjki macicy. Wyniki polskiego badania pilotażowego obejmującego ponad 33 tys. kobiet wykazały, że test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy od cytologii w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy.
Poczytaj więcej