Czym jest biopsja jądra i jak przebiega?

Biopsja jądra to zabieg medyczny polegający na pobraniu materiału (fragmentu tkanki jądra) do dalszych badań diagnostycznych (np. pod mikroskopem) albo w innym celu — na przykład plemniki pobiera się, aby przeprowadzić procedurę in vitro lub ICSI.

Biopsja jąder jest zabiegiem wykonywanym w znieczuleniu miejscowym lub też znieczuleniu ogólnym i polega na pobraniu fragmentu tkanki jądra za pomocą nakłucia przez skórę (tzw. biopsja igłowa) lub też poprzez chirurgiczne wycięcie drobnych fragmentów tkanki miąższowej jądra (tzw. biopsja otwarta).

Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja z lekarzem, podczas której specjalista przeprowadza dokładny wywiad i informuje mężczyznę o wszelkich zaleceniach czy możliwych powikłaniach. Biopsji jądra nie można wykonać bez uzyskania pisemnej zgody pacjenta. O tym, jak przygotować się do biopsji jądra, zawsze szczegółowo poinformuje lekarz podczas wizyty konsultacyjnej przed zabiegiem.

Procedurę przeprowadza się w warunkach ambulatoryjnych, co oznacza, że niedługo po zakończonym zabiegu (po upływie ok. dwóch godzin) mężczyzna może wrócić do domu. W przypadku biopsji jądra zawsze stosuje się znieczulenie. W zależności od przypadku jest ono miejscowe lub ogólne. W związku z tym, warto poprosić kogoś bliskiego o odwiezienie po zabiegu do domu, zwłaszcza jeśli zastosowano znieczulenie ogólne.

W zależności od potrzeb pacjenta i możliwości placówki medycznej, biopsję jądra można wykonać na różne sposoby. Możemy je podzielić na metody małoinwazyjne (biopsje igłowe, inaczej zamknięte) i chirurgiczne (biopsje otwarte).

Biopsja igłowa jądra jest mniej inwazyjna, szybsza, najczęściej przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym i zwykle wiąże się z krótszym okresem rekonwalescencji po zabiegu, ale jednocześnie jest też mniej dokładna od biopsji metodą chirurgiczną, przez co, zwłaszcza jeśli plemniki są rzadko obecne w jądrach, może okazać się mniej skuteczna przy ich pozyskiwaniu.

Biopsja otwarta jądra przeprowadzana jest chirurgicznie — wymaga nacięcia skóry i osłonki jądra. To bardziej inwazyjna metoda, na ogół przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym i wiążąca się z nieco dłuższym okresem rekonwalescencji. Jednocześnie charakteryzuje się znacznie większą skutecznością. Może być wykonana w sposób klasyczny (tzw. cTESE) lub z wykorzystaniem mikroskopu chirurgicznego (tzw. mTESE/micro-TESE).

Lekarz ocenia, jaka metoda będzie w danym przypadku najlepsza. Zwykle, jeśli istnieje duże prawdopodobieństwo, że uda się pobrać plemniki, stosuje się biopsję igłową jądra. W bardziej skomplikowanych przypadkach lepiej sprawdza się biopsja otwarta jądra.

W Klinikace INVICTA we Wrocławiu oferujemy biopsję jądra metodą Micro-TESE. To zaawansowana modyfikacja otwartej biopsji wykorzystująca specjalistyczną lupę mikrochirurgiczną lub mikroskop chirurgiczny. Zabieg Micro-TESE daje aż 1,5 razy większą szansę na pozyskanie plemników, niż klasyczna biopsja otwarta jąder. To unikatowa, wysoko skuteczna procedura z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu, przeprowadzana wyłącznie przez doświadczonych lekarzy. Jesteśmy jedną z nielicznych klinik w Polsce, które oferują pacjentom właśnie tę metodę. 

Biopsję jądra wykorzystuje się do diagnostyki przyczyn i leczenia niepłodności męskiej. Zabieg może pomóc określić charakter i źródło problemów, jeśli inne badania (np. hormonalne czy USG) nie dały jednoznacznej odpowiedzi.

Procedura pozwala sprawdzić m.in. czy jądro produkuje plemniki i czy robi to prawidłowo oraz czy plemniki w ogóle znajdują się w jądrze i w razie potrzeby dokonać również ich pobrania, np. w celu wykorzystania przy procedurze in vitro.

Biopsję jądra czasem przeprowadza się także przy podejrzeniu nowotworu. Każdorazowo to lekarz decyduje o tym, czy w danym przypadku należy wykonać biopsję jądra i jaką zastosować metodę.

Biopsja jądra to stosunkowo bezpieczny zabieg, jednak w niektórych przypadkach należy odłożyć go w czasie i zadbać o lepszą kondycję organizmu.

Biopsja jądra jest niewskazana w przypadku:

• infekcji lub stanu zapalnego w obrębie układu moczowo-płciowego,
• zaburzeń krzepnięcia krwi,
• choroby nowotworowej,
• urazu lub aktywnej choroby jądra,
• braku tolerancji na znieczulenie, np. przez alergię na jego składnik,
• cięższe zakażenia wirusowe lub infekcje bakteryjne, np. grypa.

Biopsja jądra to stosunkowo bezpieczna procedura, jednak jak każdy zabieg, może spowodować różne, na ogół niegroźne, powikłania, które po kilku dniach ustępują samoistnie. Ich występowanie jest bardzo rzadkie, ale jeśli się pojawią, nie należy ich bagatelizować, tylko skonsultować się z lekarzem.

Powikłania możliwe po przeprowadzeniu biopsji jądra:

• krwawienie lub krwiak,
• objawy infekcji, jak ból, zaczerwienienie, ropień, gorączka,
• ból o różnym natężeniu,
• obrzęk, opuchlizna,
• zaburzenie różnych funkcji jądra, np. zdolności do produkowania plemników,
• nieprawidłowe zrosty tkanek,
• uszkodzenie niektórych struktur, np. przewodów nasiennych.

Rekonwalescencja po zabiegu trwa zwykle od 1 do 7 dni. Lekarz zaleca m.in. odpoczynek, w razie potrzeby zastosowanie chłodnych okładów i leków przeciwbólowych, dbanie o higienę. Istotne jest również to, aby w tym czasie zwracać uwagę na objawy ewentualnych powikłań. Warto także powstrzymać się od aktywności seksualnej przez okres 1-2 tygodni. W niektórych przypadkach dotyczy to również jakiejkolwiek większej aktywności fizycznej. Jeśli biopsja jądra została wykonana chirurgicznie, zapewne pacjentowi zaleci się także umówienie wizyty kontrolnej.

Obecnie NFZ nie refunduje wykonania biopsji jądra w ramach leczenia niepłodności męskiej. Cena zabiegu zależy m.in. od metody, którą wykonana zostanie procedura, od lokalizacji placówki medycznej czy zakresu dodatkowych usług, np. znieczulenia.

Sprawdź cenę biopsji jądra w Klinikach INVICTA.

Obejrzyj odcinek podcastu „Eksperci o płodności”, z którego dowiesz się więcej o wizycie u androloga oraz diagnostyce i leczeniu męskiej niepłodności: