Konsultacja medyczna: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk
Data aktualizacji: 20 stycznia 2026
Data utworzenia: 11 marca 2022
Przeczytasz w: 6 min
Coraz więcej polskich par boryka się z problemem niepłodności. Znaczna ich część rozważa lub decyduje się na zapłodnienie in vitro. Sukces metody in vitro zależy jednak od wielu czynników – o tym, co wpływa na powodzenie procedury i jakie są szanse partnerów na posiadanie dziecka mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk z Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA.
Spis treści
[KŁ] Sukces in vitro zależy przede wszystkim od indywidualnych uwarunkowań i stanu zdrowia partnerów. Zazwyczaj na podstawie wyników badań i wywiadu lekarskiego jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie są szanse na zajście w ciążę i urodzenie dziecka. Najczęściej w przypadku pacjentów borykających się z problemem niepłodności konieczne jest 2- lub 3-krotne podejście do procedury in vitro w klinice. Oczywiście to nie jest reguła – często już pierwsza próba in vitro przynosi skutki. Czasem zdarza się jednak, że pacjenci muszą wykazać się większą cierpliwością i wytrwałością w leczeniu.
[KŁ] Co zrobić, żeby transfer zarodka się udał? Od czego zależy skuteczność zapłodnienia metodą in vitro? Znaczenie ma przede wszystkim wiek kobiety. Niemniej ważnym aspektem są parametry nasienia mężczyzny, które zmieniają się niekorzystnie wraz z upływem czasu. Dlatego do postawienia pełnej diagnozy niezbędne jest wykonanie badań u obojga partnerów.
Pacjentkom zalecamy wykonanie badania AMH – hormonu wskazującego na poziom rezerwy jajnikowej. Jest to marker pozwalający na ocenę płodności kobiety, czyli tego, jaką ma liczbę komórek jajowych i jakiej są jakości. Badania ginekologiczne i hormonalne umożliwiają również diagnozę ewentualnych innych problemów. Między innymi powiązanych z budową narządów rodnych czy funkcjonowaniem jajników, przysadki, tarczycy, nadnerczy.
Panowie mogą wykonać badanie ogólne nasienia, w którym analizowane są podstawowe parametry związane z możliwością zapłodnienia kobiety. Dodatkowo, we wskazanych przypadkach, zalecamy szczegółowe badanie nasienia lub badanie fragmentacji DNA plemników. Dzięki nim możemy ocenić odsetek prawidłowych plemników, ich funkcje życiowe, aktywację (czyli zdolność do zapłodnienia komórki jajowej) oraz jakość materiału genetycznego, który mógłby zostać przekazany potomstwu. Czułość i dokładność wszystkich badań jest kluczowa dla postawienia prawidłowej diagnozy i doboru odpowiedniej metody leczenia.
Postaw na ekspertów z ponad 25-letnim doświadczeniem.
[KŁ] Podczas pierwszej rozmowy z pacjentami należy zapytać o długość trwania starań o dziecko. O niepłodności mówimy wówczas, gdy nie uzyskujemy ciąży przez ponad rok mimo regularnych stosunków seksualnych bez stosowania antykoncepcji.
Weryfikacji podlegają również dotychczasowe wyniki badań, z których można się wiele dowiedzieć o stanie zdrowia pacjentów. Następnie wykonuje się badanie USG, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości – histeroskopię. Często przeprowadza się także badanie drożności jajowodów. Ważne są również badania genetyczne, które w przypadku obciążonego wywiadu, często nakreślają dalszą drogę postępowania. Tu istotna jest wiarygodność badań. Dlatego Klinika INVICTA posiada własne pełnoprofilowe laboratorium genetyczne i molekularne – wyspecjalizowane tak, by wspomagać leczenie niepłodności. To w nim mają miejsce najważniejsze badania diagnostyczne.
[KŁ] Wywiad lekarski w diagnostyce niepłodności obejmuje także pytania o liczbę przebytych poronień. Ważne są również informacje dotyczące ewentualnych wcześniejszych cykli in vitro. Istotne jest również to, czy kobieta posiada już dzieci, czy nie. Te czynniki mają wpływ na powodzenie in vitro. Czasami drobne – wydawałoby się nieważne – szczegóły naprowadzają nas na zasadniczy problem, który odbiera szanse na sukces.
[KŁ] Ogromną rolę w procesie leczenia niepłodności wspomaganego lekarsko odgrywa też laboratorium embriologiczne. To od jakości jego pracy zależy, jak skuteczny jest cały ośrodek. Tam też odbywają się najważniejsze etapy wczesnego rozwoju zarodków.
Od kilku lat wiadomo, że powietrze atmosferyczne, w którym zwykle hodowane są zarodki, może być dla nich szkodliwe. Klinika INVICTA – jako pierwszy ośrodek w Polsce – zarodki hodowała w systemie zamkniętym. W ten sposób udało nam się zmniejszyć ryzyko do minimum.
Innymi czynnikami, które wpływają na efekt leczenia są procedury kliniczne. Należy je optymalizować zarówno podczas stymulacji, jak i po transferze zarodka. Po zabiegu in vitro sprawdzamy poziomy hormonów i weryfikujemy dawkowanie leków, tak, żeby stan hormonalny pacjentki był odpowiedni dla przyjęcia ciąży.
[KŁ] Jakość zarodków zależy zarówno od dostosowanej do pacjentki stymulacji, momentu jej zakończenia oraz optymalizacji zarodków do pacjentki. Dbamy o to, aby zabieg transferu, czyli umieszczenia zarodków w macicy, przebiegał jak najszybciej i najdelikatniej. Istnieje możliwość rozszerzenia procedury in vitro o badania genetyczne zarodków, czyli diagnostykę preimplantacyjną (PGT). To również wpływa na skuteczność in vitro.
[KŁ] Trudno jednoznacznie ocenić, ponieważ pacjenci często zmieniają kliniki, jeśli nie zauważą szybkich efektów. To również wpływa na powodzenie leczenia in vitro. Dużo korzystniejsze jest konsekwentne prowadzenie terapii u jednego specjalisty, który zna dokładnie sytuację medyczną pary i może lepiej dopasować działania. Dla wielu pacjentek, zwłaszcza z poważniejszymi problemami zdrowotnymi lub w starszym wieku, zapłodnienie pozaustrojowe bywa jedyną szansą na macierzyństwo.
Poczytaj więcej