NieMĘSKI problem? Przyczyny niepłodności męskiej

[KG-K] Przede wszystkim nie trzeba bać się wizyty u specjalisty. Ważne jest, aby panowie uświadomili sobie, że niezależnie od tego, czy udadzą się do androloga kobiety, czy do androloga mężczyzny zostaną poprowadzeni tak samo. Mężczyźni muszą zdawać sobie sprawę z tego, że są istotni w procesie uzyskania ciąży i że to też od nich zależy, czy będą mieli dziecko. Płeć lekarza nie ma tutaj znaczenia, tak samo, jak płeć pacjenta.

[KG-K] Androlog to specjalista zajmujący się hormonami i płodnością mężczyzny. Oczywiście możemy wchodzić w szczegóły i mówić, że andrologia to specjalizacja, którą robi się po urologii, endokrynologii czy ginekologii, ale ważne jest to, że androlog to lekarz, który zajmuje się płodnością. Osoba z tą specjalizacją zaopiekuje się pacjentem kompleksowo pod kątem hormonalnym czy badania nasienia. Może to zrobić także specjalista medycyny rozrodu, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby w razie problemów z płodnością udać się do lekarza, który ukończył andrologię w formie certyfikacji.

[KG-K] Raz, że merytoryczne, a dwa, że musi to robić na co dzień. Aby zostać andrologiem, trzeba mieć styczność z pacjentami zmagającymi się z niepłodnością. Specjalizacji z andrologii nie robi się tylko na podstawie wiedzy teoretycznej, tym obszarem zajmują się ludzie, którzy realnie pomagają uzyskać ciążę i którzy diagnozują pacjentów pod kątem hormonalnym.

[KG-K] Jest to lekarz specjalista, który zajmuje się różnymi zaburzeniami oraz chorobami męskiego układu moczowo-rozrodczego, takimi jak rak prostaty czy jąder. Ma również wiedzę z dziedziny andrologii i może się nią interesować, ale jeśli chcemy skupić się głównie na problemie niepłodności, udajemy się do specjalisty z obszaru andrologii.

[KG-K] Zgadza się, ponieważ jest to lekarz, który zajmuje się problemami związanymi z płodnością zarówno po stronie kobiety, jak i mężczyzny. Dodatkowo jest to specjalista, który robi to na co dzień.

[KG-K] O niepłodności mówimy, kiedy para bezskutecznie stara się o ciążę przez co najmniej 12 miesięcy, regularnie współżyjąc. Nie musimy jednak czekać dokładnie rok, aby udać się do specjalisty. Jeżeli mężczyzna cierpi na jakąś chorobę, na którą stosuje leki albo przeszedł zabieg mogący wpływać na płodność, boli go jądro lub odczuwa dyskomfort podczas stosunku, należy zrobić to szybciej. Są to sytuacje alarmujące, które stanowią podstawę do wizyty u specjalisty. Warto wtedy przyjść, porozmawiać i zdiagnozować się pod kątem niepłodności.

[KG-K] Przyczyny niepłodności męskiej możemy podzielić na czynniki codzienne, czyli inaczej mówiąc środowiskowe oraz operacyjne czy chorobowe. Wpływ na płodność panów ma to, co i jak często jedzą, czy stosują używki, np. piją alkohol lub palą papierosy oraz, czy biorą testosteron na siłowni. Znaczenie ma także to, jak pracują, czy uprawiają sport i czy nie uprawiają go za dużo, bo to też może wpływać negatywnie, czy się wysypiają i nie prowadzą stresującego stylu życia. Patrząc na czynniki operacyjne i chorobowe najczęściej za problemy z płodnością odpowiadają choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie, przechorowane nowotwory oraz operacje przebyte w przeszłości.

[KG-K] One również mają znaczenie. Ważne jest, aby wypytać mamę, co się działo bezpośrednio po porodzie. Mam na myśli np. wnętrostwo, czyli sytuację, w której jądra nie chciały zejść z jamy brzusznej do moszny, co wymagało interwencji medycznej. To też ma wpływ na to, jak będzie wyglądała płodność mężczyzny w przyszłości.

[KG-K] Tak, jeżeli mamy sytuację, że w ogóle tej erekcji nie ma albo nigdy nie było z nią problemu, a teraz zauważamy zmiany, np. jest zbyt krótka, warto to skonsultować. Mogą to być pierwsze objawy takich chorób jak cukrzyca czy nadciśnienie. Warto w takiej sytuacji o siebie zadbać, bo nie chodzi tutaj już tylko o komfort podczas stosunku, ale szybsze zdiagnozowanie choroby, aby móc ją leczyć.

[KG-K] Tak, warto zrobić z siebie priorytet. Ważne jest, aby w zabieganym życiu, które prowadzimy, pamiętać o tym, że mamy znaczenie i to, co się z nami dzieje, też ma znaczenie. Gdy nasze ciało daje nam znać, że coś jest nie tak, warto skonsultować się ze specjalistą i znaleźć przyczynę problemu. Im wcześniej, tym lepiej.

[KG-K] Problemy z płodnością dotyczą w 50% pań i w 50% panów. Właśnie z tego powodu mężczyzna nie może być pominięty w procedurze diagnostycznej pary. W przypadku mężczyzn niezwykle ważna jest jakość nasienia, czyli to, ile plemników się w nim znajduje, czy są one prawidłowo ruchome i czy mają odpowiednią morfologię, czyli budowę.

[KG-K] Mężczyźni, którzy przychodzą do mojego gabinetu z wynikami badania nasienia, mogą usłyszeć trudne diagnozy, jak oligozoospermia, astenozoospermia czy teratozoospermia. Jeżeli bierzemy pod uwagę liczbę plemników w nasieniu i jest ona zbyt niska, mówimy o oligozoospermii. Jeżeli pomyślimy o ruchu tych plemników i to ruchu postępowym, czyli takim, który daje szansę na uzyskanie ciąży i jest on nieprawidłowy, ponieważ jest go za mało, mówimy o astenozoospermii. A jeżeli przyjrzymy się budowie plemnika, czyli temu, czy posiada on prawidłowo połączoną główkę, wstawkę i witkę, i tak nie jest, a liczba nieprawidłowych plemników przewyższa liczbę prawidłowych, mówimy o teratozoospermii.

[KG-K] Tak, hormony są bardzo ważne. Mężczyźni mają odpowiednie struktury w mózgu i jądrach, które współgrają ze sobą, odpowiadając za produkcję hormonalną, a co za tym idzie, produkcję plemników. Co ważne, panowie mają też inne narządy, które wpływają na płodność, np. tarczyca. Niedoczynność bądź nadczynność tarczycy może przyczynić się do pogorszenia jakości nasienia. Ważne jest, aby badać się pod kątem hormonalnym i przeciwdziałać temu, co dzieje się w męskim organizmie. Pozwoli nam to wpłynąć na liczbę plemników oraz ich jakość.

[KG-K] Tak, ważne jest np. to, czy mężczyzna przebył w dzieciństwie świnkę. Jest to choroba wirusowa, która dotyczy najczęściej dzieci, jednak jeżeli jest przechorowana w wieku dorosłym, ma gorszy wpływ na płodność – bardziej uszkadza nabłonek, który odpowiada za produkcję plemników.

[KG-K] Istnieją choroby genetyczne, które wpływają na to, czy plemniki są w ogóle tworzone albo jakie są tworzone. Ważne jest, aby wiedzieć czy w rodzinie występowała jakaś choroba genetyczna, zdarzały się poronienia albo wady serca, czyli sytuacje chorobowe, które mogą wpłynąć na to, czy będziemy chcieli diagnozować pana w kierunku genetycznym.

[KG-K] Wspomniana bielizna jest tematem wielu konsultacji lekarskich w moim gabinecie. Pacjenci często pytają, czy ma ona jakikolwiek wpływ na to, jak ta płodność wygląda i rzeczywiście ma. Jądra nie bez przyczyny znajdują się poza jamą brzuszną, ponieważ nie lubią ciepła. Noszenie obcisłej bielizny ze złego materiału np. poliestru, a także nadmierne korzystanie z sauny bądź jacuzzi może prowadzić, najprościej mówiąc, do ich przegrzewania. W wyniku tego produkowane nasienie może być gorszej jakości, o czym świadczy m.in. niska ruchliwość plemników.

[KG-K] Do sauny można chodzić do dwóch razy w tygodniu, nie częściej. Jeżeli mam pacjentów, którzy każdy trening kończą sauną, przekonuję ich, aby wymienili to na prysznic i to też nie za gorący.

[KG-K] Alkohol tworzy tzw. wolne rodniki, czyli formy tlenu, które niszczą nasienie. Plemniki mają później albo nieprawidłową budowę, albo źle się ruszają.

[KG-K] Różnie. Są panowie, którzy twierdzą, że jak wypiją dwa piwa, to erekcja jest silniejsza, szybciej ją uzyskują i czują się lepiej. Jest też grono pacjentów, którzy jak za dużo wypiją, to nie są w stanie w ogóle erekcji utrzymać lub osiągnąć.

[KG-K] To jest ta sama sytuacja, co z piciem alkoholu. Znowu tworzą nam się nieprawidłowe formy tlenu, które negatywnie wpływają na jakość nasienia.

[KG-K] Zdecydowanie nie. Nie można także trzymać laptopa na kolanach.

[KG-K] Pacjenci pytają np. o to, czy jak będą częściej współżyć, to szybciej osiągną ciążę. Pojawiają się też pytania, czy jak będą uprawiać seks trzy razy dziennie codziennie to, czy to nie będzie za dużo. I tutaj odpowiedź brzmi nie. Im częściej produkowane jest nasienie, tym lepsza jest morfologia plemnika, czyli jego budowa. Regularne współżycie jest więc bardzo ważne i nie należy robić sobie abstynencji seksualnej przez 10 dni, zakładając uzyskanie dzięki temu lepszej jakości nasienia.

[KG-K] Właśnie nie. Czasami dużo oznacza za dużo. Mówi się, że jak się przejeżdża więcej niż 30 km tygodniowo na rowerze, wpływa to negatywnie na ruch plemnika, co przekłada się na uzyskanie ciąży w dłuższym okresie starań. Jeżeli jesteśmy sportowcami i żyjemy z tego, najlepiej przyjść do androloga, zbadać nasienie i może okaże się, że wystarczy chwila przerwy w treningach. Więc zanim rzucimy to, co kochamy, warto skonsultować się ze specjalistą. Działa to też w drugą stronę – jeżeli mamy zamiar stać się sportowcem i przejeżdżać powyżej 30 km tygodniowo na rowerze, warto przedtem zapisać się na wizytę.

[KG-K] Oczywiście, że tak. Im mężczyzna jest starszy, nabłonek, który tworzy plemniki, się zmienia. Pojawiają się też choroby, które mają wpływ na odtwarzanie plemników. Nie jest więc tak, że panowie są w stanie spłodzić dziecko w każdym wieku, jak zwykło się mówić. Ze względu na to nie należy zbyt długo przekładać decyzji o rodzicielstwie.

[KG-K] Zdecydowanie, na kongresach międzynarodowych obserwujemy mocny ruch, który mówi o tym, że to plemnik ma bardzo duży wpływ na to, jakiej jakości materiał genetyczny niesie. Warto mieć to na uwadze i postarać się o potomstwo szybciej niż później.

[KG-K] Pacjenci powinni zapamiętać, że to, jak żyją na co dzień, ma ogromny wpływ na ich płodność. Jeżeli mają jakieś choroby, byli operowani, przeszli COVID-19, zdarzyło się coś w ich życiu, co mogło mieć wpływ na płodność i się o to martwią, powinni przyjść na konsultację do androloga. Mężczyźni muszą też zdawać sobie sprawę z tego, że są bardzo ważną częścią całego procesu leczenia i nie mogą zapominać o tym, żeby się badać.